İlişkilerde sağlıklı sınırlar nasıl konur ve korunur?

Sağlıklı sınırlar; zamanınız, enerjiniz, bedeniniz ve duygularınız etrafında belirlediğiniz ölçülerdir. Başkalarına sizin için neyin uygun olup neyin olmadığını söylerler. İnsanları uzaklaştırmak yerine ilişkileri daha güvenli kılarlar, çünkü herkes nerede durduğunu bilir.

Çoğumuza sınır koymak öğretilmedi. Bu yüzden hayır demek isterken evet der, ardından yorgun ya da kırgın hissederiz. İyi haber şu ki bu bir beceridir; yani her yaşta öğrenilebilir.

Sağlıklı sınırlar neye benzer?

Sınırlar farklı biçimlerde olabilir. Örneğin:

• Zaman: "Cumartesi sabahı yardım edebilirim ama tüm hafta sonu değil."
• Duygusal: "Seni dinlemekten mutluluk duyarım ama bu konuda konuştuğun tek kişi ben olamam."
• Fiziksel: ne kadar fiziksel temasın size rahat geldiğine karar vermek.
• Dijital: akşam 22.00'den sonraki mesajların sabahı bekleyebileceği konusunda anlaşmak.
• Maddi: neyi ödünç vermeye ya da harcamaya hazır olduğunuza karar vermek.

Sağlıklı sınırlar hem net hem esnektir. Buna karşın katı sınırlar insanları dışarıda bırakır, gevşek sınırlar ise sizi bunaltır.

Daha net sınırlara ihtiyacınız olduğunun işaretleri

Şunları sık yaşıyorsanız daha güçlü sınırlar size iyi gelebilir:

• bir şeye evet deyip sonra pişman olmak;
• başkalarının duygularından kendinizi sorumlu hissetmek;
• çatışmadan neredeyse her ne pahasına olursa olsun kaçınmak;
• bazı insanlarla vakit geçirdikten sonra tükenmiş hissetmek;
• gerçekten size ait bir zaman bulmakta zorlanmak.

Ayrıca kırgınlık iyi bir ipucudur. Tekrar tekrar ortaya çıkıyorsa çoğu zaman bir sınır aşılmıştır.

5 adımda sağlıklı sınırlar koymak

1. Neye ihtiyacınız olduğunu netleştirin. Önce nerede gerildiğinizi ya da kırıldığınızı fark edin. O durumu sizin için ne kabul edilebilir kılar?
2. Kısa ve sakin tutun. Uzun açıklamalara gerek yok. Basit cümleler en iyi sonucu verir.
3. "Ben" dili kullanın. Örneğin: "Plan konuşmadan önce işten sonra biraz sessiz zamana ihtiyacım var."
4. Biraz direnç bekleyin. Eski alışkanlığınıza alışkın olanlar başta itiraz edebilir. Bu, sınırın yanlış olduğu anlamına gelmez.
5. Tutarlı olun. Sınır ancak ona istikrarla uyduğunuzda işe yarar.

Uyarlayabileceğiniz birkaç nazik cümle: "Beni düşündüğün için teşekkürler ama şu an bunu üstlenemem." "Bunu konuşmak istiyorum ama ikimiz de sinirliyken değil. Akşam yemeğinden sonra devam edelim mi?"

Partner, aile ve iş hayatında sağlıklı sınırlar

Partnerle konulan sınırlar, iki kişinin kendini kaybetmeden yakın kalmasına yardımcı olur. Ailede ise eski roller derinde olduğu için daha zor olabilir. İş hayatında sınırlar sizi tükenmişlikten korur; tükenmişlik sendromu yazımız bu konuyu ayrıntılı ele alıyor.

Ortam ne olursa olsun amaç aynıdır: karşınızdakine saygı duyarken kendi ihtiyaçlarınıza da özen göstermek.

Koçluk nasıl yardımcı olabilir?

Bir sınıra ihtiyacınız olduğunu bilmek bir şey, onu yüksek sesle söylemek başka bir şeydir. Koç doğru kelimeleri bulmanıza, zor konuşmaları prova etmenize ve hayır demenin neden bu kadar zor geldiğini anlamanıza yardımcı olabilir. İlişki koçluğu, ister bekar ister bir ilişkide olun ya da aile dinamikleriyle uğraşın, tam olarak bu kalıplara odaklanır.

Bir ilişkide korku, kontrol ya da herhangi bir şiddet varsa lütfen uzman bir kuruluşa ya da acil durumda 112'ye başvurun. Bu durumda koçluk doğru ilk adım değildir.

Özetle

Kısacası sağlıklı sınırlar hem kendinize hem başkalarına duyduğunuz saygının bir ifadesidir. Küçük başlayın, nazik kalın ve tutarlı olun. Zamanla ilişkileriniz çoğu zaman daha hafif ve daha dürüst hissettirecektir. Destek isterseniz online ya da size yakın bir ilişki koçu bulabilirsiniz.